เส้นเลือดขอด เป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ เนื่องจากความเสื่อมของหลอดเลือดและการทำงานของลิ้นหลอดเลือดที่ลดลง ทำให้เลือดไหลเวียนกลับหัวใจได้ไม่ดี เกิดการคั่งของเลือดบริเวณขา ส่งผลให้เห็นเส้นเลือดโป่งพอง ปวด ตึง หนักขา หรือบวม ซึ่งอาการเหล่านี้อาจรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันและการเคลื่อนไหวของผู้สูงอายุได้
หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม เส้นเลือดขอดอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อน เช่น ผิวหนังอักเสบ แผลเรื้อรัง หรือภาวะหลอดเลือดดำอุดตัน ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตในระยะยาว
บทความนี้ De Queens Clinic (เดอควีนส์ คลินิก) จะช่วยแนะนำแนวทางการดูแลและรักษาเส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุอย่างเหมาะสม สำหรับชาว ชลบุรี และ เพชรบุรี เพื่อช่วยบรรเทาอาการ ลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อน และช่วยให้สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างมั่นใจมากขึ้นค่ะ
เส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุ คืออะไร
เส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุ คือภาวะที่หลอดเลือดดำบริเวณขาเสื่อมตามวัย ทำให้ลิ้นหลอดเลือดทำงานผิดปกติ เลือดจึงไหลย้อนกลับและคั่งค้าง ส่งผลให้หลอดเลือดดำชั้นตื้นขยายตัว โป่งพอง และคดเคี้ยว เห็นเป็นเส้นสีม่วงหรือน้ำเงินใต้ผิวหนัง
ภาวะนี้มักทำให้เกิดอาการปวดเมื่อย ขาหนัก ขาบวม และในบางรายอาจมีผิวหนังเปลี่ยนสีหรือเกิดแผลเรื้อรังได้ หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมค่ะ
เหตุใดผู้สูงอายุจึงมีความเสี่ยงมากกว่าวัยอื่น
1. ความเสื่อมตามวัย
เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายจะเกิดการเสื่อมตามวัย ระบบไหลเวียนเลือดทำงานได้ลดลง กล้ามเนื้อขาที่ช่วยบีบเลือดกลับหัวใจอ่อนแรงลง รวมถึงมีโอกาสยืนหรือเดินน้อยลง จึงทำให้เลือดคั่งในหลอดเลือดดำได้ง่าย
2. ความเสื่อมของผนังหลอดเลือดและลิ้นหลอดเลือด
ผนังหลอดเลือดและลิ้นหลอดเลือดดำมีหน้าที่ป้องกันไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับ เมื่อเกิดความเสื่อม ลิ้นหลอดเลือดจะปิดไม่สนิท ทำให้เลือดไหลย้อนและคั่งสะสม ส่งผลให้หลอดเลือดโป่งพองและเกิดเส้นเลือดขอดในที่สุด
3. การขาดการเคลื่อนไหว
เมื่อเคลื่อนไหวร่างกายน้อย กล้ามเนื้อขาจะทำงานลดลง ส่งผลให้การช่วยปั๊มเลือดกลับสู่หัวใจไม่มีประสิทธิภาพ เลือดจึงคั่งอยู่ในหลอดเลือดดำบริเวณขา และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเส้นเลือดขอด
สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ของเส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุ
- อายุที่มากขึ้น ผนังและลิ้นหลอดเลือดเสื่อมลงตามวัย ทำให้การไหลเวียนเลือดกลับหัวใจไม่มีประสิทธิภาพ
- พันธุกรรม ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นเส้นเลือดขอด จะมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป
- การยืนหรือเดินเป็นเวลานาน การยืนนานทำให้เลือดคั่งบริเวณขา เพิ่มแรงดันในหลอดเลือดดำ และกระตุ้นการเกิดเส้นเลือดขอด
- น้ำหนักตัวเกิน น้ำหนักที่มากเกินไปเพิ่มแรงกดทับต่อหลอดเลือดที่ขา ทำให้ระบบไหลเวียนเลือดทำงานหนักขึ้น
- โรคประจำตัวบางชนิด เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ หรือโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบหลอดเลือด อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดเส้นเลือดขอดได้
อาการของเส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุ
- มองเห็นเส้นเลือดดำโป่งพอง คดเคี้ยว บริเวณน่องหรือต้นขาชัดเจนใต้ผิวหนัง
- มีอาการปวด เมื่อย ตึง หนักขา โดยเฉพาะหลังยืนหรือเดินนาน
- ขาบวม โดยมักเป็นมากในช่วงเย็นหรือปลายวัน
- รู้สึกคัน ผิวแห้ง ผิวหนังบริเวณขาเปลี่ยนสีคล้ำ
- ในรายที่เป็นรุนแรง อาจเกิดแผลเรื้อรังที่หายยากบริเวณข้อเท้าหรือขา
Tips หากผู้สูงอายุในบ้านมีอาการขาบวมหรือเส้นเลือดปูดจนเดินลำบาก ควรรีบพามาปรึกษาแพทย์ที่ คลินิกรักษาเส้นเลือดขอดชลบุรี / คลินิกรักษาเส้นเลือดขอดเพชรบุรี เพื่อรับการรักษาที่ตรงจุดและป้องกันแผลเรื้อรังค่ะ
การดูแลตนเองเบื้องต้นสำหรับผู้สูงอายุที่มีเส้นเลือดขอด
- ยกขาสูง พักนอนหรือนั่งแล้วยกขาให้สูงกว่าระดับหัวใจ ประมาณ 15–30 นาที วันละ 2–3 ครั้ง ช่วยให้เลือดดำไหลกลับหัวใจได้ดีขึ้น
- สวมถุงน่องทางการแพทย์ (Compression Stockings) ใส่ถุงน่องที่ได้มาตรฐานขณะยืน เดิน หรือทำกิจกรรม เพื่อช่วยพยุงหลอดเลือดและลดอาการบวม
- หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง หลีกเลี่ยงการยืนหรือนั่งห้อยขาเป็นเวลานาน ไม่ควรนั่งไขว่ห้าง และหลีกเลี่ยงเสื้อผ้ารัดแน่นบริเวณขาหนีบและเอว
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เช่น เดินเร็ว ขยับข้อเท้า ปั่นจักรยานในอากาศ หรือยกส้นเท้า เพื่อกระตุ้นกล้ามเนื้อขาช่วยปั๊มเลือดกลับหัวใจ
- ควบคุมน้ำหนักตัว น้ำหนักที่เหมาะสมช่วยลดแรงกดทับต่อหลอดเลือดดำบริเวณขา
- เลือกรับประทานอาหารลดโซเดียม หลีกเลี่ยงอาหารเค็มจัด เพื่อลดอาการบวมน้ำและชะลอการรุนแรงของเส้นเลือดขอด
- หลีกเลี่ยงรองเท้าส้นสูง ไม่ควรใส่รองเท้าส้นสูงเป็นเวลานาน เพราะอาจทำให้การไหลเวียนเลือดที่ขาลดลง
ผู้สูงอายุที่มีอาการปวด ขาบวม หรือเห็นเส้นเลือดขอดชัดเจน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความรุนแรงและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม
แนวทางการรักษาเส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุ
การรักษาเส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุควรเลือกวิธีที่เหมาะสมกับอายุ ความรุนแรงของโรค และสุขภาพโดยรวม โดยมีแนวทางหลักดังนี้
1. การรักษาแบบไม่ผ่าตัด
เหมาะกับผู้ที่มีอาการไม่รุนแรง เช่น การใส่ ถุงน่องเส้นเลือดขอด การปรับพฤติกรรม และการดูแลตนเอง เพื่อลดอาการปวด บวม และชะลอการลุกลามของโรค
2. การฉีดสลายเส้นเลือดขอด (Sclerotherapy)
เป็นการฉีดยาเข้าไปในหลอดเลือดที่ผิดปกติ ทำให้เส้นเลือดฝ่อและค่อยๆ หายไป เหมาะกับเส้นเลือดขอดขนาดเล็กถึงปานกลาง วิธีนี้เป็นที่นิยมใน คลินิกรักษาเส้นเลือดขอด เนื่องจากไม่ต้องผ่าตัดและไม่ต้องดมยาสลบ
3. การรักษาด้วยคลื่นความร้อนหรือเลเซอร์
เช่น เลเซอร์หรือคลื่นความถี่วิทยุ ใช้พลังงานความร้อนปิดหลอดเลือดจากภายใน เหมาะกับเส้นเลือดขอดขนาดใหญ่ ให้ผลดี เจ็บน้อย และฟื้นตัวเร็ว
4. การผ่าตัด (Surgery)
พิจารณาในผู้สูงอายุที่มีเส้นเลือดขอดรุนแรงหรือเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น แผลเรื้อรัง เลือดออก หรือเส้นเลือดอักเสบเฉียบพลัน โดยแพทย์จะประเมินความเหมาะสมเป็นรายบุคคล เพื่อความปลอดภัยสูงสุดค่ะ
เส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุ อันตรายหรือไม่
เส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุอาจไม่อันตรายในระยะแรก แต่หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ดูแลหรือรักษาอย่างเหมาะสม อาจลุกลามและเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตและสุขภาพในระยะยาวได้
ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น
- ขาบวมเรื้อรัง ปวดเมื่อยและหนักขามากขึ้น
- ผิวหนังบริเวณขาเปลี่ยนสี แห้ง แข็ง หรือคล้ำ
- เกิดแผลเรื้อรังบริเวณข้อเท้าหรือหน้าแข้ง หายยาก
- เส้นเลือดอักเสบ มีอาการปวด บวม แดง กดเจ็บ
- เสี่ยงต่อการติดเชื้อจากแผลหรือผิวหนังที่อ่อนแอ
สัญญาณที่ควรรีบพบแพทย์
- ขาบวมมาก ปวดรุนแรง หรือปวดเพิ่มขึ้นผิดปกติ
- ผิวหนังเปลี่ยนสีอย่างชัดเจน หรือมีอาการคันเรื้อรัง
- มีแผลที่ขาและแผลไม่หายภายใน 2–4 สัปดาห์
- มีเลือดออกจากเส้นเลือดขอด
- ขาบวม แดง ร้อน ร่วมกับปวด อาจเป็นสัญญาณของเส้นเลือดอักเสบ
การเลือกสถานพยาบาลดูแลเส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุ
การดูแลเส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุควรเลือกสถานพยาบาลที่ได้มาตรฐาน เพื่อความปลอดภัยและผลการรักษาที่เหมาะสม
- มีแพทย์ผู้ชำนาญการดูแล ควรเป็นแพทย์ที่มีประสบการณ์ด้านโรคหลอดเลือด สามารถประเมินความรุนแรงและเลือกวิธีรักษาได้อย่างเหมาะสมกับวัยและสภาพร่างกาย
- มีการประเมินสุขภาพก่อนรักษา เช่น ซักประวัติ ตรวจร่างกาย หรืออัลตราซาวด์หลอดเลือด เพื่อวางแผนการรักษาที่ปลอดภัยและตรงจุด
- มีการติดตามผลหลังการรักษา เพื่อตรวจสอบผลลัพธ์ ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และแนะนำการดูแลตนเองอย่างต่อเนื่อง
ปัญหาเส้นเลือดขอด ดูแลได้ที่ De Queens Clinic
เส้นเลือดขอดในผู้สูงอายุสามารถดูแลและรักษาได้ หากเลือกวิธีที่เหมาะสมกับวัยและสภาพร่างกาย จะช่วยบรรเทาอาการ ลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน และทำให้กลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น
หากคุณมีผู้สูงอายุในบ้านที่บ่นเรื่อง ปวดขา ขาบวม เดินไม่สะดวก หรือมีแผลเรื้อรังที่ขา และกำลังมองหา รักษาเส้นเลือดขอด ชลบุรี หรือ รักษาเส้นเลือดขอด เพชรบุรี ที่วางใจได้
ที่ De Queens Clinic (เดอควีนส์ คลินิก) เราให้บริการดูแลเส้นเลือดขอดด้วยการ ฉีดสลายเส้นเลือดขอด (Foam Sclerotherapy) โดยแพทย์เป็นผู้ประเมินและวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล ทุกเคสมีการตรวจประเมินอย่างละเอียดก่อนรักษา ด้วยเครื่องอัลตราซาวด์หลอดเลือด และ Vein Finder อุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ช่วยแสดงภาพเส้นเลือดดำแบบเรียลไทม์ เพิ่มความแม่นยำในการรักษา
ดูแลอย่างใกล้ชิดโดย คุณหมอโบว์ แพทย์ผู้ชำนาญการที่มีประสบการณ์ดูแลเส้นเลือดขอดมากกว่า 10 ปี พร้อมให้คำแนะนำและติดตามผลหลังการรักษา เพื่อให้คนไข้สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างมั่นใจยิ่งขึ้น
หากสนใจปรึกษาปัญหาเส้นเลือดขอด สามารถส่งภาพให้แพทย์ประเมินเบื้องต้นได้ทาง Line @dequeensclinic หรือ Walk-in ได้ทั้ง 2 สาขา เดอควีนส์ คลินิก สาขาชลบุรี และสาขาเพชรบุรีค่ะ